فارس گزارش می‌دهد «روی» آسمان شهر/ بویی که دیگر مردم زنجان با آن اخت گرفته‌اند

به گزارش خبرگزاری فارس از زنجان؛ «بوی» همیشگی دوباره در شهر پیچیده است؛ حالا دیگر شب از نیمه گذشته است و نزدیک اذان صبح است؛ سکوت همه شهر را فرا گرفته است؛ در این سیاهی و سکوت شب، همین بو تنها چیزی که توجه انسان را به خود جلب می‌کند.

بویی که دیگر مردم زنجان با آن اخت گرفته‌اند و سال‌هاست که یک رویه ثابت برای مردم تکرار می‌شود؛ بوی نامطبوعی که هیچ کس نمی‌تواند؛ دقیقا تشخیص دهد؛ منشاء آن دقیقا کجاست؛ هر شب از حدود ساعت یک به بعد آنهم فقط در برخی از نقاط شهر زنجان احساس می‌شود و بلافاصله با روشن شدن هوا شهر به حالت عادی باز می‌گردد و دیگر اثری از آن بو باقی نمی‌ماند.

بوی غلیظ و نامطبوعی که به گفته اهالی برخی از مناطق شهر زنجان آنقدر محسوس است که حتی رهگذران نیز در عرض چند دقیقه آن را احساس می‌کنند؛ به نظر می‌رسد تاثیر خود را در سلامتی اهالی گذاشته و برخی از آنها مدعی هستند که شب‌ها این بو موجب سرفه کردن آنها و البته خارش بینی و چشمانشان می‌شود؛ اما پزشکان در هر فصل از مراجعه اهالی چه زمستان باشد؛ چه تابستان آن را حساسیت فصلی تلقی می‌کنند.

در این میان گمانه‌زنی‌های مختلفی درباره علت و منشاء این بو وجود دارد؛ موضوعی که هنوز هم تکلیف آن مشخص نشده است.

 

*منشا بو کارخانه روغن و دانشگاه زنجان است

پس از شکایات بسیار در مورد منشاء این بو و در حالی که مردم بر این باور بودند که منشا این بو از شرکت‌های روی فعال در استان است؛ اما جمشید انصاری استاندار سابق زنجان در آذرماه سال ۱۳۹۳  در این باره؛ موضوع دیگری مطرح کرد و گفت: کارخانه‌ای در شرق زنجان به عنوان منبع این بو در برخی از ساعات فعالیتشان شناسایی شده است.

استاندار سابق زنجان روغن جهان و یکی از کارخانه‌های تولیدکننده روغن پایه را منشاء بوی نامطبوع عنوان کرد و افزود: وزش باد شرقی به غربی در برخی ساعت موجب می‌شود بخشی از مردم شهر این بو را استشمام کنند.

انصاری دانشگاه زنجان را دیگر منبع بوی نامطبوع در شهر زنجان اعلام کرد و ادامه داد: متاسفانه فاضلاب انسانی این دانشگاه رها شده است.

وی تاکید کرد: وزش باد غربی به شرقی موجب استشمام بو در بخشی از شهر زنجان با منبع دانشگاه زنجان می‌شود.

انصاری با اشاره به جمعیت ۱۲ هزار نفری دانشگاه زنجان که ۹ هزار نفر آن ساکن هستند، بیان داشت: رها سازی فاضلاب این حجم از جمعیت مشکلاتی را موجب شده است.

استاندار سابق زنجان از برنامه‌ریزی برای ساماندهی فاضلاب دانشگاه زنجان خبر داد و خاطرنشان کرد: بر اساس برنامه‌ریزی انجام شده این فاضلاب به تصفیه‌خانه زنجان انتقال می‌یابد.

 

*موافق توسعه شهرک روی نیستیم

موضوع رسیدگی به منشاء آلودگی حداقل از نظر رسانه‌ای سه سال مسکوت بود تا اینکه بار دیگر در آذرماه سال قبل؛ مدیرکل سابق محیط زیست استان زنجان که به دعوت شورای شهر در جلسه رسمی و علنی شورای شهر زنجان شرکت داشت؛ برای پاسخ به سؤالات مردمی سخن از این بو به میان آورد و گفت: این اداره کل در حوزه جلوگیری از آلایندگی واحدهای سرب و روی فعالیت دارد؛ از همین رو به هیچ عنوان با توسعه شهرک موافق نیستیم؛ به همین خاطر از سال‌های گذشته مجوز ایجاد هیچ واحد جدیدی داده نشده است تا هیچ توسعه‌ای اتفاق نیفتد و در صورت ضرورت نیز برخی از واحدها که آلایندگی بیش‌تری دارند تعطیل می‌شوند.

موسوی گفت: سه نکته مهم زیست محیطی در زمینه این شهرک وجود دارد که از جمله آن‌ها آلودگی هوا، پسماند و پساب است؛ در زمینه پساب باید بگویم به‌دلیل کمبود منابع آبی، انتقال آب به صورت تانکر انجام می‌شود و این واحدها هیچ‌گونه خروجی پسابی ندارند؛ در زمینه آلودگی هوا توسط واحدهای سرب و روی فعال در استان به الزام تمامی واحدهایی که خط تولید آن‌ها خروجی هوا دارد به نصب سیستم کنترل آلودگی هوا شده‌اند.

وی گفت: البته در این حوزه پایش‌های مستمری از نظر فنی بر روی سیستم‌های کنترل آلودگی انجام می‌دهیم؛ بخشی از آلودگی و دود مشاهده شده در برخی اوقات شبانه‌روز در هوای شهر زنجان نیز به دلیل مشکلات فنی این واحدهاست با این حال در مجموع نباید در گازهای خروجی کارخانه‌جات آلودگی هوایی وجود داشته باشد.

موسوی همچنین به پسماندهای عظیم تولید شده توسط واحدهای سرب‌ و‌ روی اشاره کرد و گفت: از آن‌جایی که باد غالب به سمت شهر زنجان است با وجود ارتفاع بلند دپوی پسماند امکان لغزش وجود داشته و در فصول گرم سال با حرکت کامیون‌ها در این محوطه ریزگردهای کوچک تولید شده و به سمت شهر هدایت می‌شوند.

مدیرکل سابق حفاظت محیط زیست استان زنجان همچنین به نتایج آلودگی ناشی از این پسماندها و شهرک روی اشاره کرد و گفت: طبق مطالعات انجام شده در زمینه آلودگی شهرک مذکور بر گیاهان موجود در شعاع سه کیلومتری این منطقه است و در شعاع سه کیلومتری شهرک روی بخش‌هایی از خاک آلوده بوده و عناصر سنگین موجود بر روی آن‌ها زیر حد استاندارد است بر همین اساس باید تدابیر ویژه‌ای برای دام‌های منطقه اندیشیده شود تا هیچ دامی در منطقه چَرا نشود.

 

*باز کردن فیلترهای تصفیه کننده در شب و روزهای تعطیل

موسوی همچنین درباره گله‌مندی مردم زنجان از بوی نامطبوع در شهر نیز گفت: کارخانه‌ای که منشاء این بو بوده تعطیل شده از همین رو مردم چند هفته است که این بو را حس نمی‌کنند.

با وجود اینکه مسؤولان پیش از این بر عدم آلایندگی شرکت‌های روی از نظر بوی نامطبوعی که در شهر می‌پیچد؛ اشاره داشتند؛ اما عضو شورای شهر زنجان در دیدار با مدیرکل بازرسی استان بار دیگر این پرونده بوی نامطبوع را دوباره به جریان انداخته و اظهار کرد: باید  برای آلایندگی شرکت‌های روی که در ایام تعطیل و خارج ساعات کاری اقدام به باز کردن فیلترها و رهاسازی آلایندگی در هوا می‌کنند؛ تدبیری اندیشید.

وی تصریح کرد: همچنین از پسماند روی می‌توان  به عنوان پشتوانه مالی و الگوی پایدار تامین منابع پروژه‌ها و به عنوان صندوق ذخیره استان استفاده کرد که ما در زنجان در این راستا طرحی آماده کرده‌ایم؛ هرچند که همین پسماند دارای فلزات سنگین و حاوی نمک است که باید مدیریت شود.

 

*خاک و محصولات اطراف شهرک روی آلوده است

معاون پایش و نظارت محیط زیست استان زنجان اما در این باره اظهار نظر متفاوتی دارد و آلودگی در شهر زنجان را به دو بخش تقسیم می‌کند.

به گفته علی اسدی پسماندهای روی آلاینده است اما بوی نامطبوع شهر ربطی به این بو ندارد.

معاون پایش و نظارت محیط زیست استان زنجان گفت: پروسه تولید در این شرکت‌ها به این شکل است که کوره ندارند و به صورت آبی است و کار آنها شب و روز باهم فرقی ندارد؛ چرا که اگر پروسه تولید را تعطیل کنند؛ نمی‌توانند؛ قسمت الکترولیز را تعطیل کنند و اگر بخواهند تعطیل کنند؛ به‌خاطر تعطیلی آند؛ کاتد؛ خسارت بسیاری به آنها وارد می‌شود؛ از همین رو به صورت مداوم کار می‌کنند و شب روز برای آنها فرقی ندارد.

وی تصریح کرد: البته محصولی که از محل این هیدرو متالوژی به دست می‌آید؛ ورق روی است و این ورق را در کوره‌هایی که درصد خلوص بالایی نیز دارد به شمش روی تبدیل می‌کنند؛ که در این مرحله واحدها سیستم تصفیه دارند که انواع آن متفاوت است.

اسدی با بیان اینکه بازدیدهای شبانه نیز از این واحدها انجام می‌شود و معمولا تخلفی در این زمینه نبوده است؛ گفت: اینکه فیلترها شب باز شود؛ صحت ندارد.

معاون پایش و نظارت محیط زیست استان زنجان با بیان اینکه واحدهای روی بوی خاصی ندارد که بتوانیم آن را از چند کیلومتری احساس کنیم؛ گفت: بویی که در شهر پیچیده است؛ چند منبع داشته است که مربوط به واحدهای تصفیه روغن است که ما پیگیر این موضوع هستیم، در ضمن در حال حاضر مشکل مربوط به دانشگاه زنجان هم رفع شده بویی که استشمام می‌شود ربطی به این دانشگاه ندارد.

وی با اشاره به اینکه تجمع واحدهای آلاینده از دیگر مشکلات شهر زنجان است؛ افزود: شهرک صنعتی شماره یک؛ دو؛ شهرک روی اینها در واقع تجمع صنعت است و همین امر موجب تجمع آلایندگی شده و در شرایط وارونگی دما مشکلاتی را ایجاد کند.

اسدی همچنین درباره آلودگی پسماندهای روی نیز گفت: این موضوع به صورت جدی توسط مجموعه استانی در حال پیگیری است و محل نهایی برای این امر شناسایی شده است و گزارش ارزیابی محل توسط محیط زیست تایید و مکان نهایی شده است.

 

*۵ میلیون تن پسماند دپو شده در زنجان وجود دارد

معاون پایش و نظارت محیط زیست استان زنجان تصریح کرد: البته قرار است؛ برای محل طراحی و مهندسی دپو را انجام دهند تا در صورت تایید کارهای عملیاتی آغاز و پسماندها به محل مجاز تعیین شده انتقال داده شود که البته قرار است؛ برای مدیریت محل فعلی نیز فعالیت شده و روی پسماندها پوشش‌دهی شده و از انتشار آن جلوگیری شود.

وی با بیان اینکه در استان زنجان کمیته ویژه در استانداری تشکیل شده و مرتب در این حوزه جلسات متعددی برگزار می‌شود و قرار است امسال انتقال نهایی انجام شود؛ افزود: البته کار زمان‌بر است؛ چون چندین هکتار محل دپوی فعلی است که البته امیدواریم تا پایان سال حداقل این پوشش‌دهی انجام شود.

اسدی با اشاره به اینکه در روزهای بادی پخش گرده‌ها انجام می‌شود و می‌تواند اطراف شهرک را آلوده کند؛ گفت: میزان پسماند دپو شده ۵ میلیون تن است که موجب آلایندگی خاک‌های اطراف تا شعاع دوکیلومتر شده است؛ هرچند که در برخی مکان‌ها میزان آلایندگی بیشتر نیز است.

وی با بیان اینکه قرار است اطلاع‌رسانی توسط جهاد کشاورزی انجام شود، افزود: درباره محصولات کاشته شده نیز مواردی داشتیم که محصولات توقیف شده است تا به مصرف نرسد و در این زمینه دستور قضایی بوده است.

 

*۶۰۰ تن گندم اطراف شهرک روی خارج از استان فروخته شد

با وجود اعلام معاون مدیرکل محیط زیست استان زنجان مبنی بر آلوده بودن خاک‌ها و محصولات کشاورزی اطراف شهرک روی؛ رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان نیز نظری متفاوت دارد.

حسین جعفری با بیان اینکه نسبت به اطلاع‌رسانی در اطراف شهرک اقدام شده است؛ البته تنها کاری که جهاد کشاورزی در آن منطقه دارد؛ مربوط به خرید تضمینی محصولات است که فقط گندم را شامل می‌شود.

وی ادامه داد: البته محصولات بیشتر دیم هستند و ما آنها را جداگانه خرید می‌کنیم و میزان عناصر سنگین آن ارزیابی می‌شود؛ هرچند که سال قبل میزان آلودگی ۶۰۰ تن خریداری شده از حد استاندارد تجاوز نکرد و به همین دلیل اجازه توزیع داده شد؛ البته گندم به خارج از استان انتقال منتقل و فروخته شد.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان تصریح کرد: اما امسال میزان آلایندگی بررسی شده و اگر موردی داشته باشد؛ از توزیع آن جلوگیری می‌شود.

وی با اشاره به اینکه اگر آلایندگی پایین‌تر از حد مجاز باشد؛ مصرف انسانی شده و اگر بالاتر باشد؛ برای خوراک دامی استفاده می‌شود؛ اضافه کرد: البته اگر برای دام هم مضر باشد؛ کلا معدوم می‌شود.

جعفری افزود: عمده محصولات آن منطقه گندم دیم است و بقیه نیز متعلق به خود باغداران است؛ که در این باره اطلاع‌رسانی نیز شده است.

 

*بو و روی دو مشکل محیط زیستی مردم زنجان

با وجود اظهار نظرهای متفاوت درباره آلودگی پسماندهای روی و همچنین منشاء بویی که در بخشی از مناطق شهر زنجان احساس می‌شود؛ مسؤولان استان از تهیه زمینی در منطقه مرصع می‌دهند و به گفته محمدرضا آبی‌پور مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری زنجان محل دائمی دفع پسماندهای سرب و روی زنجان در منطقه مرصع این شهر به تصویب شورای عالی محیط زیست کشور رسیده است.

با این حال هنوز انتقال پسماندها صورت نگرفته است و ۵ میلیون تن پسماند سرب و روی در شهرک تخصصی روی زنجان روی هم انباشت شده است که با هشدار مسؤولان محیط زیستی در واقع مهمترین خطر در این حوزه است.

۵ میلیون تن پسماندی که هنوز برای آن روپوشی ایجاد نشده است و با وزیدن هر بادی؛ گرده‌های آن همچون اکسیژن در ریه‌های مردم شهر جاخوش می‌کند؛ بدون اینک اذیتی داشته باشد یا «بویی».

شایان ذکر است؛ جمعیت ۴۳۰ هزار نفری شهر زنجان در معرض آلودگی‌های ناشی از فعالیت کارخانه‌های روی قرار دارند.

انتهای پیام/الف

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *